Papua Niugini — ol bikpela samting
≈11.8 milion
Namba bilong manmeri · World Bank i skelim
Osenia
Rijen · sautwes Pasifik
In this guide
Papua Niugini i gat planti handret tokples, na em i wanpela kantri i gat bikpela kainkain tokples tru. Ol dispela tokples i stap namel long ol maunten, bikbus, bikpela wara na nambis i gat ol koral rif. Kantri i kisim hap is bilong ailan Niugini, namba tu bikpela ailan long graun, wantaim planti handret arapela ailan. Planti samting bilong pasin tumbuna, bus na animal i stap yet bilong ol manmeri long kisim save long en.
Sampela lain i bin i gat liklik tasol kontak wantaim ol manmeri bilong ausait inap long namel bilong 20 senchuri. Nau ol i holim yet ol sing-sing, strongpela pasin bilong klan, na bilas long gras bilong kumul na ol sel. Long Hailans, planti manmeri i bung long ol bikpela so na soim peint bilong bodi, bilas bilong het na danis tumbuna.
Sapos yu redi long plenim gut wanpela hatpela raun, PNG i gat planti samting bilong lukim: daiv long ol koral rif, wokabaut long Kokoda Track namel long bus i gat klaut, bungim ol manmeri na kisim save long pasin bilong ol, na lukim ol animal olsem Raggiana kumul na diwai kangaru.
Graun bilong PNG i gat planti maunten na dippela ples daun. Wanpela bikpela lain maunten, i go antap moa long 4,500 mita, i brukim namel bilong bikpela ailan. Mount Wilhelm i antap 4,509 mita na em i namba wan maunten long kantri. Ol dippela veli na strongpela maunten i bin mekim ol komuniti i stap longwe long narapela narapela, na dispela i helpim planti tokples long kamap. Wara Sepik i raun olsem 1,126 kilomita namel long ol bus na tais, we ol pukpuk na ol ples i gat haus long pos i stap.
Ol ailan olsem Niu Briten, Niu Ailan, Bogenvil na Trobriand i gat ol volkeno, bikpela hul bilong volkeno na naispela koral rif. Solwara Bismarck i gat planti kain pis na arapela samting i stap laip. Long ol bikbus bilong ples daun, ol saientis i wok yet long painim na raitim nem bilong sampela kain animal na diwai.
Ol manmeri i bin stap long Niugini inap 50,000 yia o moa. Em i wanpela bilong ol ples ol manmeri i bin sindaun long en longpela taim bipo, ausait long Afrika. Ol lain long Hailans i kirapim wok gaden bilong ol yet samting olsem 7,000 yia i go pinis. Kontak wantaim Yurop i liklik inap long 19 senchuri, taim Jemani, Briten na Nedaelan i brukim ailan na bosim ol hap bilong en.
Namba Tu Wol Woa i bringim bikpela bagarap. Pait long Kokoda Track, Milne Bay, Lae na Rabaul i lusim bikpela mak. Australia i bin bosim teritori inap long 16 Septemba 1975, taim Papua Niugini i kisim indipendens. Bihain long dispela, kantri i wok long bungim planti kain lain long wanpela nesen, lukautim pasin bilong ol tumbuna na mekim gutpela wok long ol mineral na ges bilong graun.
PNG i gat moa long 840 tokples na planti tausen lain i gat pasin bilong ol yet. Olsem na yumi no inap tok olgeta komuniti i wankain. Tasol planti lain i tingim tru wantok sistem, graun bilong ol, ol tumbuna na pasin bilong givim na kisim samting long seremoni. Kula long Trobriand em i wanpela kain dispela pasin. Sing-sing, wantaim musik, danis na bilas bilong bodi, i gat bikpela wok tu.
Ol so long Goroka na Mount Hagen i givim rot long ol visita long lukim planti kain pasin. Ol lain i save wok inap planti mun long redim bilas bilong gras, sel, tit bilong wilpik na peint bilong bodi. Ol lain bilong Sepik i save wokim haus tambaran, mask na piksa bilong man long diwai; dispela wok i gat bikpela nem long Pasifik. Planti manmeri i bihainim Kristen lotu, na long sampela ples ol i bungim dispela wantaim ol bilip tumbuna.
Pot Mosbi i stap long ol liklik maunten antap long Fairfax Harbour na Walter Bay, long nambis saut bilong PNG. National Museum and Art Gallery i gat ol diwai kat bilong Sepik, bilas bilong het long Hailans na ol samting ol lain Trobriand i wokim. Haus Palamen i kisim stail bilong haus tambaran, na ol liklik ston na kala long fran bilong en i soim kainkain pasin bilong kantri.
Long Nature Park yu ken lukim ol kumul, diwai kangaru na muruk wantaim ol naispela gaden. Ela Beach na Royal Papua Yacht Club i stap klostu long solwara. Long Varirata National Park, klostu long taun, yu ken wokabaut long bus na lukluk i go long Owen Stanley Range. Long Pot Mosbi, tingim sefti: stap long ol ples yu save long ol na yusim transport yu ken trastim.
Hailans em i wanpela bikpela ples bilong pasin tumbuna long PNG. Em i gat kolpela veli, gaden kaukau na ol komuniti i save mekim bikpela bilas long sing-sing. Goroka Show i save kamap long Septemba, na Mount Hagen Show long Ogas. Planti lain i bung bilong soim danis, musik na bilas bilong ol.
Yu ken tu wokabaut wantaim lokal gaid namel long ol bus i gat mos bilong go antap long Mount Wilhelm, lukim ol ples long Wahgi Valley, na kisim save long pasin bilong klan, givim pik na tingim tumbuna. Tari Basin em i ples bilong ol Huli, ol i gat nem long wokim ol gutpela wig long gras bilong het bilong ol yet.
PNG i gat ol naispela koral rif insait long Coral Triangle, ol sip na balus i bin sink long Namba Tu Wol Woa, na planti kain samting bilong solwara, stat long liklik seahorse inap long manta. Kimbe Bay long Niu Briten, Milne Bay, na ol wara klostu long Tufi na Kavieng i gat nem olsem gutpela ples bilong daiv.
Rabaul i stap insait long wanpela bikpela kaldera bilong volkeno long Niu Briten. Yu ken lukim ol samting bilong woa aninit long wara na kisim save long histori bilong taun. Ol Japan i bin wokim bikpela bes long hia, na planti sip na balus i stap yet aninit long solwara. Trobriand Islands i gat pasin bilong bihainim lain bilong mama na Kula, wanpela pasin bilong senisim ol samting, em antropolojis Bronisław Malinowski i bin raitim long en. Ol dispela ailan i gat tu ol naispela rif bilong daiv.
Pasin bilong kuk na kaikai i no wankain long olgeta hap bilong PNG. Long Hailans, ol kaikai i save gro aninit long graun i bikpela samting. Long ples daun na arere long wara, saksak na pis i helpim planti famili. Long nambis, ol i save yusim kokonas tu. Kaukau, taro, saksak na kaikai bilong solwara i stap namel long ol bikpela kaikai. Mumu em i pasin bilong kuk wantaim long hul long graun; ol samting na pasin bilong wokim i senis long wanwan hap.
Ol dring i gat kofi bilong kantri, wara kokonas na SP Lager. Buai em i samting bilong kaikaim na spetim; em i no wanpela dring.
Mumu

Ol i kukim mit na kaikai gaden long oven bilong graun bilong mekim bikpela bung. Ol samting: pik o kakaruk, kaukau, taro, banana, kumu, lip banana na hatpela ston. Pastaim hatim ol ston long paia. Putim lip banana long hul, na putim ol ston, mit na kaikai gaden long ol lain. Karamapim long moa lip na graun. Kukim inap sampela aua; taim i dipen long hamas kaikai na wanem kain mit i stap insait. Orait rausim karamap na kaikai wantaim. Wok bilong redim mumu na kaikai wantaim i helpim ol manmeri long bung.
Saksak

Saksak i kam long sago palm na em i bikpela kaikai bilong planti ples daun. Ol samting: saksak, hatpela wara, krim kokonas sapos yu laik, na pis o mit bilong kaikai wantaim. Bungim saksak na hatpela wara na tanim inap em i kamap strong liklik na paspas. Givim long ol manmeri taim em i redi, wantaim pis o mit na krim kokonas sapos yu laik. Saksak yet i no gat strongpela teist; ol arapela kaikai i givim teist long en.
Kofi bilong Hailans i gat bikpela wok long mani bilong ol fama long PNG. Kofi, wara kokonas na bia ol i wokim long kantri i hap bilong ol lokal dring. Lo na tambu bilong alkohol i no wankain long olgeta hap. Askim ol lain yu stap wantaim pastaim, bipo yu baim o karim alkohol.
PNG i gat tropikal weda, tasol long Hailans ples i kol moa bikos maunten i antap. Antap long 3,000 mita, kol inap klostu long mak we wara i kamap ais. Long nambis, ples i hat na i gat planti wara long win long olgeta yia, samting olsem 25–33 °C. Taim bilong liklik ren, Me inap Oktoba, i save gutpela bilong raun na em i taim bilong ol bikpela so long Hailans. Novemba inap Epril i save gat bikpela ren, moa yet long nambis not.
Weda i senis long wanwan hap. Nambis saut klostu long Pot Mosbi i drai moa long nambis not. Long Hailans, weda inap senis kwik. Karim ol klos bilong putim antap long narapela bilong lukautim yu long kol, na karim renkot long olgeta taim bilong yia.
Jacksons International Airport long Pot Mosbi em i bikpela rot bilong ol balus bilong ausait long kam insait long PNG. Sekim ol naupela rot bilong Air Niugini bipo yu bukim ol balus i mas bung wantaim. Planti hap bilong kantri i no gat rot bilong kar i bungim ol, olsem na yu mas kisim domestik balus.
Toktok wantaim hotel o wanpela lokal tur opereta i gat gutpela save long redim transport long ples balus na long ol arapela hap. Lusim sampela taim nating long plen bilong yu bikos weda na taim bilong balus inap senis. Bipo yu raun long kar, sekim rot na ol naupela tok bilong sefti.
Kam insait: Redim visa bipo yu lusim kantri bilong yu; no ting yu bai kisim visa taim yu kamap tasol. Sekim ol samting yu mas mekim wantaim PNG Immigration and Citizenship Authority, wantaim Digital Arrival Card.
Mani: moni bilong PNG em kina (PGK). Redim rot bilong kisim kes sapos yu bai go long ol ples ausait long ol bikpela taun.
Sefti: Bikpela raskol pasin na pait namel long ol komuniti inap bagarapim raun. Ol tok bilong sefti i no wankain long olgeta hap. Ritim ol naupela tok bilong wanwan hap bipo yu pinisim plen. Askim trekking opereta long rot bilong go long Kokoda Track.
Helt: toktok wantaim dokta i save long travel helt long ol samting bilong lukautim yu long ples yu bai go long en. Ol haus sik i gat liklik risos long sampela hap. Sekim olsem insurens i karamapim ol samting yu laik mekim na mani bilong kisim yu i go long haus sik long balus sapos bikpela sik o bagarap i kamap.
Papua Niugini i mekim yu tingting daun. Long taim planti samting long wol i kamap wankain, hia planti handret tokples i pairap yet long ol veli. Wok bilong redim wanpela bilas bilong gras long het inap kisim planti mun, na wara Sepik i karim yet ol stori i bin stap longpela taim bipo. Rot bilong raun inap hat na yu mas tingim sefti. Tasol sapos yu laik bungim ol manmeri na pasin bilong ol long wanpela naispela graun tru, PNG i no gat narapela ples bilong kisim ples bilong en. Taim yu lukim planti danisa i gat peint long bodi i kamap long moning klaut long Goroka Show, yu bai save: sampela samting yu mas stap long en bilong pilim.
Mipela i bin sekim ol praktikal tok long 17 Septemba 2026. Bipo yu raun, sekim ol naupela tok bilong visa na helt bilong paspot na rot bilong yu.